Banki w Unii Europejskiej

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z funkcjonowaniem banków w Unii Europejskiej. Uczestnicy kursu poznają modele biznesowe banków, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia ryzyka oraz zyskowności ich działalności. Omówione zostanie otoczenie regulacyjne oraz struktura nadzoru bankowego na poziomie ponadnarodowym. Szczególna uwaga zostanie poświęcona procesowi integracji krajowych rynków finansowych – jego dotychczasowym efektom oraz planowanym kierunkom rozwoju.

Przedmiot ma charakter praktyczno-analityczny – z wykorzystaniem aktów prawnych UE oraz danych jednostkowych banków.

Zakres merytoryczny przedmiotu obejmuje pięć głównych obszarów tematycznych, które pozwalają na kompleksowe ujęcie ważnych zagadnień związanych z funkcjonowaniem banków w Unii Europejskiej.

1. Wprowadzenie do bankowości w UE

a) Sektory bankowe krajów członkowskich UE i ich znaczenie społeczno-gospodarcze

b) Proces integracji krajowych rynków finansowych i jego wpływ na działalność banków

2. Regulacje i nadzór nad bankami

a) Dyrektywy i rozporządzenia – analiza kluczowych aktów prawnych UE

b) Idea unii bankowej:

- jednolity mechanizm nadzorczy,

- jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji,

- europejski system gwarantowania depozytów;

c) Europejski System Nadzoru Finansowego - nadzór makro- (Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego) i mikroostrożnościowy (Europejski Urząd Nadzoru Bankowego);

3. Modele biznesowe:

a) Bankowość uniwersalna vs. bankowość specjalistyczna;

b) Ekspansja zagraniczna banków – działalność w innych krajach członkowskich UE poprzez oddział oraz transgranicznie

4. Charakterystyka kluczowych rodzajów ryzyka bankowego:

a) ryzyko płynności;

b) ryzyko kredytowe;

c) ryzyko stopy procentowej;

d) ryzyko walutowe;

e) ryzyko operacyjne.

5. Modele biznesowe a ekspozycja banków na ryzyko – analiza przypadków z wykorzystaniem materiałów źródłowych.

Iwanicz-Drozdowska, M., Jaworski, W., Szelągowska A., & Zawadzka, Z. (2017). Bankowość: instytucje, operacje, zarządzanie. Nowe wydanie. Wydawnictwo Poltext.

Borowiec, J. (2020). Integracja finansowa w Unii Europejskiej. Wydawnictwo Uniwersystetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Poulle, J.-B., Kannan, A., Spitz, N., Kahn, S., & Sotiropoulou, A. (2024). EU Banking and Financial Regulation. Edward Elgar Publishing.

Allen, F., Beck, T., Carletti, E., Lane, P.R., Schoenmaker, D., & Wagner, W. (2011). Cross-Border Banking in Europe: Implications for Financial Stability and Macroeconomic Policies. Centre for Economic Policy Research.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 338–436) – tekst skonsolidowany.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1–337) – tekst skonsolidowany.